Witajcie Bracia i Siostry Milaniści! To mój pierwszy felieton w Nowym Roku roku, dlatego pomyślałem sobie, że rozsądnym będzie zająć się tematem, o którym rzadko dyskutujemy w podnewsowych komentarzach - bynajmniej nigdy nie jest to sednem omawianej sprawy. Dziś będzie o języku, a zatem zabiorę głos o zabieraniu głosu.

Muszę przyznać, że uwielbiam czytać wywiady z piłkarzami oraz sztabem szkoleniowym Milanu. Serio. Wywiady pomeczowe i konferencje prasowe z udziałem włodarzy oraz piłkarzy Rossonerich mają tę niebywałą właściwość, że jestem w stanie z bardzo dużym prawdopodobieństwem przewidzieć, jakie pytanie zostanie zaraz zadane i jak się na nie odpowie. To doprawdy fascynujące, jak jednomyślni są nasi pupile! Odpowiadają w prawie identyczny sposób. Myślałem nawet o utworzeniu pewnego wzoru wypowiedzi dla piłkarzy Milanu. Prezentowałby się mniej więcej w ten sposób:

„Ja (tu imię i nazwisko piłkarza) cieszę się, że tu jestem. Milan jest jak wielka rodzina. Dobrze jest być częścią największego klubu na świecie - na każdego mogę tu liczyć. Wszyscy są moimi przyjaciółmi, ale najlepszy kontakt mam z (tu imię i nazwisko najlepszego kolegi z drużyny). Gdy tylko dowiedziałem się o zainteresowaniu ze strony Milanu, nawet się nie wahałem. Chcę tu zostać tak długo, jak długo będę pomocny drużynie i jak długo będzie potrzebował mnie trener (tu nazwisko trenera) - najlepiej do końca kariery. Chciałbym podziękować doktorowi Gallianiemu oraz prezydentowi Berlusconiemu za otrzymaną szansę. Na pewno jej nie zmarnuję.”

Piłkarz najpierw mówi, że jest szczęśliwy w Milanie (nawet jeśli nie łapie się na ławkę), później mówi, że czuje się ważną częścią drużyny (mimo że Łysy próbuje go wepchnąć za darmo średniakowi z K-League), później mówi, że Milan jest dla niego jak rodzina, a wszystkie osoby związane z klubem są jego przyjaciółmi (ukłon w stronę Leonardo). Oczywiście używam tu dużego skrótu myślowego, więc nie bierzcie tego dosłownie, ale spójrzmy na ostatnią wypowiedź Marka Van Bommela: „Zawsze gdy spotykaliśmy ze Zlatanem się na boisku dochodziło do ognistych spięć, gdyż każdy z nas ma silną osobowość i pragnie zwyciężać. Teraz jednak jesteśmy przyjaciółmi.” Widocznie musiała być to do tej pory taka utajona przyjaźń albo panowie zakochali się w sobie podczas pierwszego spotkania w Milanello - inaczej nie potrafię sobie tego wytłumaczyć...

Bardzo rzadko zdarza się, by w ogóle któryś ze sportowców powiedział od siebie coś ciekawego, szczerego, a zarazem nieprzewidywalnego. Coś, co w jakimś stopniu odzwierciedlałoby jego rzeczywiste odczucia, zadowalało dziennikarza i znudzonych kiepskim meczem widzów przed telewizorami. Oczywiście nie chodzi mi o tanią sensację, historię dawnego romansu czy plany spisku knutego za plecami trenera, ale naprawdę nudzi mnie już ta nijaka powtarzalność słów...

Moja naiwność nie jest jednak aż tak wysublimowana, by niezamierzenie znęcać się nad naszymi dzielnymi wojownikami, dlatego tłumaczę sobie tę piłkarską nowomowę paroma czynnikami w znaczącym stopniu ograniczającymi swobodę wypowiedzi. Przede wszystkim trzeba pamiętać, że każdego piłkarza obowiązuje coś takiego jak umowa. Umowa ściśle określa prawa i obowiązki piłkarza. Podpis obu stron widniejący na danym egzemplarzu obliguje strony do respektowania warunków porozumienia. Każdy przejaw niesubordynacji którejkolwiek ze stron znajdzie swoje rozstrzygnięcie w sądzie. Coraz częściej w profesjonalnych kontraktach zawodników widnieje zapis o niekrytykowaniu władz klubu oraz trenera - robi tak wiele europejskich klubów, by nie dopuścić do popsucia  atmosfery wewnątrz grupy poprzez nader emocjonalne słowa któregoś z kopaczy. Taką formę autocenzury da się jeszcze wytłumaczyć. Poza tym nie sądzę, by którykolwiek z piłkarzy posunął się do wejścia na drogę sądową z klubem, który jest go w stanie zniszczyć finansowo i psychicznie. No dobra, Adrian Mutu był w stanie, ale to przypadek beznadziejny…

Ponadto zdaję sobie sprawę, że sportowcy są również w pewien sposób ograniczeni prawami rynku. Cristiano Ronaldo nie pokaże się w supermarkecie w koszyku z innym szamponem od tego, który promował oraz nie doradzi koledze innego samochodu, niż ten, który swoją osobą reklamuje (chociaż panna Spears piła Colę podczas kampanii reklamowej Pepsi, której była twarzą - musi mieć chyba jakieś układy z Mutu…). To samo tyczy się słów - trzeba uważać co się mówi i kiedy, bowiem sponsora łatwo spłoszyć. Postawa poza boiskiem jest w tym aspekcie również bardzo istotna. 

Chyba nigdy nie było mi dane wysłuchać swobodnej, szczerej, inteligentnej i przejrzystej treściowo wypowiedzi sportowca. Najbliżej był chyba Tomasz Gollob (który sam raczej nie uchodzi za najlepszego mówcę), który kiedyś wypowiadał się na temat swojej kontuzji łokcia. Zrobił to w sposób przejrzysty, płynny i zabawny. Nigdy wcześniej ani później nie dane mi było doświadczyć wypowiedzi choć zbliżonej do tej pana Tomka. 

Pominąwszy niedogodności natury estetyczno-językowej nieuchronnie skłaniamy się ku zdecydowanemu rozstrzygnięciu problemu. Słowa nie zawsze grają na boisku, ale ich rola jest nie do przecenienia (finał Francja-Włochy) Musimy jednak pamiętać, że Milan to przede wszystkim firma, a więc przedsiębiorstwo, które musi na siebie zarabiać (lub przynosić jak najmniej strat), a żaden z jego pracowników nie powinien swoimi wypowiedziami wprowadzać nerwowej atmosfery w grupie. Pewnie dla większości z nas - kibiców, zawodnicy Milanu po każdym meczu mogliby śpiewać utwory Trubadurów lub recytować wspak Bogurodzicę, byle tylko grali pięknie i wygrywali. My nie musimy tego  rozumieć. Ważne, by piłkarze rozumieli się ze sobą na boisku. Najlepiej bez słów.